Była Miss Słowacji, która padła ofiarą gróźb śmierci i antysemickich ataków w internecie, opowiada. / foxnews.com

„Nie mogłam milczeć”: Miriam Mattova walczy z antysemityzmem po otrzymaniu gróźb śmierci

Batsheva Shulman

Była Miss Słowacji Miriam Mattova podczas gali Yorkville Jewish Center Appreciation Gala, we wtorek 28 października 2025 r. | Fot. Miriam Mattova

Dla Miriam Mattovej, byłej Miss Słowacji, która dorastała na Słowacji, a trzy lata temu przeprowadziła się do Toronto, publiczne występowanie przeciwko antysemityzmowi nie jest niczym nowym. Od 7 października wykorzystuje swoją rozpoznawalność, by bronić Izraela, z dumą manifestować swoją żydowską tożsamość i przeciwstawiać się nienawiści – z przekonaniem i niezachwianym poczuciem celu. Nie zamierza milczeć, nawet jeśli musi za to płacić osobistą cenę.

Jednak po antysemickim incydencie związanym z Uberem, do którego doszło 30 listopada 2025 roku w Toronto, Mattova stała się celem przerażającej fali internetowych ataków, w tym gróźb śmierci, które sprawiły, że jej walka z antysemityzmem przerodziła się w głęboko osobistą batalię.

„Zaczęłam otrzymywać ogromną liczbę gróźb śmierci, doświadczać antysemickiego nękania tylko dlatego, że jestem Żydówką” – powiedziała w rozmowie z „Israel Hayom”.

Fala wrogości zaczęła wpływać na jej codzienne życie i sprawiła, że zaczęła obawiać się o własne bezpieczeństwo. Mattova zgłosiła groźby policji w Toronto oraz jednostce zajmującej się przestępstwami z nienawiści, ale, jak przyznaje, doświadczenie to skłoniło ją do zastanowienia się, czy system rzeczywiście jest w stanie ją ochronić.

Pełne nienawiści komentarze, które Miriam Mattova otrzymała w mediach społecznościowych.

„Z tego powodu mam całodobową ochronę” – powiedziała, dodając: „Nie wychodzę z mieszkania po zmroku. Moje życie zmieniło się diametralnie”.

Wśród przerażających wiadomości, które otrzymała, znalazła się taka o treści: „Mam nadzieję, że ktoś dokończy to, co zaczął Hitler”.

Inne komentarze były wymierzone w jej najbliższych. W jednym z nich napisano, że Hitler powinien był zabić całą jej rodzinę. Ataki nie ograniczają się przy tym do prywatnych wiadomości. Mattova mówi, że nienawistne komentarze pojawiają się również pod jej publicznie dostępnymi zdjęciami, gdzie mogą je zobaczyć jej matka, babcia i inni.

Jak przyznaje Mattova, częstotliwość gróźb stała się szczególnie niepokojąca, ponieważ zdążyła już do nich przywyknąć.

„A wiecie, co jest najgorsze? Że właściwie już się do tego przyzwyczaiłam. To znaczy, nawet mnie to już nie szokuje”.

Ostrzega, że nienawiść w internecie stała się tak powszechna i znormalizowana, ponieważ wielu ludzi czuje się bezkarnie, ukrywając się za ekranami. Trzeba jednak traktować ją poważnie. Jak to ujęła: „Internet nie stworzył antysemityzmu, ale może sprawić, że nienawiść będzie wydawała się czymś, za co nie ponosi się żadnych konsekwencji”.

„Normalizujemy groźby śmierci. Normalizujemy nękanie”.

Publicznie zabiera głos i domaga się zmian

Sprawa związana z Uberem została już rozstrzygnięta. Dla Mattovej był to jednak dopiero początek znacznie szerszej dyskusji na temat dyskryminacji, odpowiedzialności i platform społecznościowych.

„To nie jest wyłącznie mój problem. To znacznie większy problem” – powiedziała.

Współpracując ze swoim prawnikiem, Howardem Levittem, Mattova zgłosiła firmie Meta swoje zastrzeżenia dotyczące nękania w internecie oraz trudności z pociąganiem do odpowiedzialności osób, które kierują groźby, ukrywając się za anonimowymi profilami.

„Usuwanie komentarzy nie jest rozwiązaniem. To niczego nie zmienia” – powiedziała.

Miriam Mattova jest dumna ze swojej żydowskiej tożsamości i otwarcie staje w obronie Izraela. | Fot. dzięki uprzejmości Miriam Mattovej

Zapytana, jakich zmian chciałaby się doczekać, Mattova odpowiedziała, że platformy internetowe powinny reagować na wiarygodne groźby śmierci w ciągu 24 godzin, usuwać konta osób za nie odpowiedzialnych oraz oznaczać ich adresy IP, aby uniemożliwić sprawcom zakładanie nowych profili.

Opowiada się również za powiązaniem kont w mediach społecznościowych ze zweryfikowaną tożsamością użytkowników, co utrudniłoby anonimowe grożenie innym osobom.

Jak mówi, jej rozmowy z zespołem prawnym firmy Meta nadal trwają. Ma nadzieję, że zainteresowanie mediów pomoże doprowadzić do zmian.

„Jesteśmy tutaj po to, by pociągać ludzi do odpowiedzialności za ich czyny” – powiedziała Mattova.

„Nie chodzi o cenzurę” – wyjaśniła. „Ludzie muszą mieć prawo do wyrażania odmiennych poglądów, krytykowania i debatowania, również na trudne tematy polityczne. Zgadzam się z tym. Ale istnieje różnica między wyrażaniem opinii a grożeniem komuś czy zastraszaniem go”.

Mattova podkreśliła, że problem wykracza poza antysemityzm i obejmuje również prześladowanie, nękanie oraz groźby kierowane wobec innych szczególnie narażonych osób, w tym dzieci.

Nie chce jednak, by jej historia była postrzegana wyłącznie przez pryzmat bycia ofiarą. Chce, aby ludzie podejmowali działania, gdy są świadkami dyskryminacji – zgłaszali groźby, wspierali osoby będące celem ataków i odmawiali milczenia.

Miriam Mattova publicznie występuje przeciwko antysemityzmowi. | Fot. dzięki uprzejmości Miriam Mattovej

„Nie chcę, żeby moja historia była opowieścią o strachu. Chcę, żeby była opowieścią o tym, co decydujemy się zrobić, kiedy ktoś próbuje zastraszyć nas i zmusić do milczenia”.

„Nie szukam współczucia. Nie zamierzam odgrywać roli ofiary” – powiedziała. „Jestem tutaj, żeby powiedzieć ludziom, że muszą się obudzić, zanim stracimy możliwość zabierania głosu, zanim stracimy tę wolność”.

Przyznała również, że groźby kierowane pod jej adresem mogą zniechęcać innych do publicznego wyrażania swoich poglądów.

„Ludzie boją się zabierać głos, ponieważ patrzą na mnie i myślą: «Ja nic nie powiem, bo później spotka mnie to samo»”.

Jej przesłanie pozostaje jednak całkowicie jasne: „Jeśli widzicie, że coś się dzieje, zgłaszajcie to. Nie milczcie. Mówcie głośno i z dumą. Nie ukrywajcie swoich gwiazd Dawida”.

Jest wdzięczna Levittowi, którego opisuje zarówno jako swojego prawnika, jak i bliskiego przyjaciela, wspierającego ją przez cały ten proces. Uważa jednak, że trwała zmiana wymaga wspólnego wysiłku.

„Nie możemy zrobić tego sami” – powiedziała. „To niezwykle ważne, żebyśmy zawsze się jednoczyli i wspólnie prowadzili tę walkę”.

Jej decyzja o publicznym zabieraniu głosu pociągnęła za sobą również konsekwencje zawodowe. Mattova opowiedziała o utracie kilku możliwości zawodowych po tym, jak zaczęła bardziej otwarcie wypowiadać się na temat judaizmu i Izraela. Jej agencja public relations zakończyła nawet z nią współpracę 9 października, uznając, że stała się „zbyt polityczna”.

„Pamiętam, jak zadawałam sobie pytanie: od kiedy potępianie terroryzmu stało się kwestią polityczną?”

Dziedzictwo, które zobowiązuje ją do zabierania głosu

Stając przed wyborem między milczeniem a dalszym publicznym zabieraniem głosu, Mattova, często myśli o swojej babci, ocalałej z Holokaustu, której doświadczenia ukształtowały jej rozumienie żydowskiej tożsamości i odpowiedzialności.

Kiedy Mattova zapytała kiedyś babcię, jak mogło dojść do Holokaustu, usłyszała prostą odpowiedź: „Bo ludzie milczeli”.

To zdanie pozostało z nią na zawsze.

„Pokolenie mojej babci zapłaciło niewyobrażalną cenę za to, co się dzieje, kiedy pozwala się nienawiści rosnąć w ciszy. Nie chcę, żeby moje pokolenie popełniło ten sam błąd”.

Rodzina babci Mattovej mieszkała w górach na Słowacji, zanim została odnaleziona i deportowana do obozów koncentracyjnych. Jej pradziadek trafił do Sachsenhausen i nigdy nie wrócił, natomiast babcia i prababcia zostały deportowane do Perezino. Dziś, mając 91 lat, babcia nadal odwiedza szkoły średnie, aby dzielić się swoją historią.

Miriam Mattova z babcią. | Fot. dzięki uprzejmości Miriam Mattovej

Mattova podkreśliła, że nigdy nie porównywałaby swoich doświadczeń z cierpieniem babci podczas Holokaustu. Wierzy jednak, że odpowiedzialność za przeciwstawianie się nienawiści pozostaje aktualna niezależnie od pokolenia.

„Nie mogłam mówić o znaczeniu pamięci historycznej, a potem milczeć, kiedy antysemityzm dotknął mojego własnego życia” – powiedziała Mattova.

Kariera dała jej możliwość dotarcia do szerokiego grona odbiorców, ale to babcia pomogła jej zrozumieć odpowiedzialność, jaka się z tym wiąże.

„Kariera modelki dała mi rozpoznawalność i możliwość zabierania głosu. Moja babcia pomogła mi zrozumieć, do czego powinnam tę możliwość wykorzystać”.

Przyznała również, że czuje się odpowiedzialna wobec swoich odbiorców i doskonale zdaje sobie sprawę z tego, jak jej słowa i decyzje wpływają na innych.

„Nie mogłam mówić młodym ludziom, żeby byli dumni z tego, kim są, a potem sama zamilknąć w chwili, gdy stało się to dla mnie osobiście niewygodne. To po prostu nie miałoby sensu”.

Tożsamość, Izrael i poczucie przynależności

Zaangażowanie Mattovej w publiczne zabieranie głosu ma swoje korzenie w jej więzi z Izraelem. Opisuje żydowską tożsamość i poparcie dla Izraela jako nierozłączne elementy swojego życia, ukształtowane przez historię, rodzinę i poczucie przynależności.

Po 7 października wizyta w kibucu Be’eri i zobaczenie zniszczeń na własne oczy sprawiły, że ataki stały się dla niej czymś znacznie bardziej namacalnym niż wtedy, gdy śledziła doniesienia z zagranicy.

„Jestem dumna ze swojego żydowskiego dziedzictwa i wierzę, że Izrael ma prawo się bronić i chronić swoich obywateli” – powiedziała.

Wspomina sytuację, gdy w Kanadzie podeszła do niej kobieta i zapytała, czy jest syjonistką, czy Żydówką.

„Żydzi modlą się, zwracając się ku ziemi Syjonu” – odpowiedziała. „W Torze modlimy się, zwracając się ku ziemi Izraela. W tym kierunku kierujemy twarze”.

Miriam Mattova uczestniczy w paradzie poparcia dla Izraela w Toronto.

Miriam Mattova podczas wizyty przy Ścianie Płaczu. | Fot. dzięki uprzejmości Miriam Mattovej

Jak mówi, w Izraelu czuje się bezpiecznie w sposób, który coraz trudniej jest jej odczuwać w Toronto, gdzie mieszka bez rodziny w pobliżu. Jej bliscy przebywają na Słowacji i choć otrzymuje wsparcie, przyznaje, że w tej walce bywa bardzo samotna.

„Nie będę niczego upiększać. Naprawdę bywa bardzo ciężko”.

Mimo gróźb i wrogości, z jakimi się spotkała, Mattova nie pozwala jednak, by nienawiść dyktowała jej, jak otwarcie może wyrażać swoją tożsamość.

„Wiem, kim jestem. I nie pozwolę, żeby nienawiść innych ludzi decydowała o tym, jak otwarcie będę żyć ze swoją żydowską tożsamością”.

---

Link do oryginału: https://chatgpt.com/g/g-6856601495dc819199f2d616327903ca-tlumacz-listow/c/6adf3308-a8f0-83eb-b24e-e3b4b696b20a

Szafir Romanowów, jeden z nielicznych klejnotów rodziny carskiej, zostanie sprzedany na aukcji w Wielkiej Brytanii

os/ mal/

Maria Fiedorowna Romanowa. Fot. Domena publiczna/Charles Jacotin

Szafir Romanowów, jeden nielicznych klejnotów, co do których istnieje pewność, że należał do rodziny carskiej, zostanie sprzedany na aukcji przez firmę Sotheby’s. Oczekuje się, że cena sięgnie 1,5 mln funtów – poinformował w czwartek portal Independent.

Szafir Romanowów zostanie wystawiony na aukcji Sotheby’s w Genewie.Aukcja odbędzie się 11 listopada, jak podaje „The Independent”. Kamień o masie 197,8 karata jest sprzedawany jako część bransoletki marki Cartier, której wartość szacowana jest na 850 tysięcy – 1,7 miliona franków szwajcarskich.

Nie wiadomo, kiedy kamień trafił do skarbca korony rosyjskiej, jednak jego szlif wskazuje, że powstał w epoce Wielkich Mogołów. Nosiła go owdowiała cesarzowa Maria Fiodorowna podczas balu w Pałacu Zimowym w 1903 roku. Bal ten uważa się za ostatnią wielką uroczystość w carskiej Rosji.

Po rewolucji szafir trafił na aukcję majątkową, następnie stał się własnością śpiewaczki operowej Hanny Walskiej, a później trafił do domu Cartier.

.

Owner of Pro-Israel New York City Cafe Where Hamas-Supporting Staff Quit Says He Still Struggles to Find Employees

Shiryn Ghermezian

Aaron Dahan speaking at the American Friends of Magen David Adom’s annual New York City gala on Oct. 27, 2026. Photo: Abbie Sophia Photography

The Jewish owner of New York City’s Caffe Aronne spoke to The Algemeiner about the challenges still facing Jewish business owners in New York following the deadly Hamas-led terrorist attack in southern Israel on Oct. 7, 2023.

Aaron Dahan’s cafe in the Upper East Side opened in 2022 and shortly after the Hamas massacre, it began raising money for Israel’s national emergency medical and blood service Magen David Adom (MDA). Dahan’s family – his father is Lebanese while his mother has Afghani-Israeli roots – had previously donated an ambulance to MDA and his late grandfather was a big supporter of the organization.

Dahan, a Ramaz graduate, also has a relative who was killed in the Nova music festival terrorist attack. Photos of the hostages held in the Gaza Strip during the Israel-Hamas war were placed in the windows of Cafe Aronne, as well as an Israeli flag alongside an American flag.

On Nov. 7, 2023, shortly after Dahan began fundraising for MDA, his baristas quit. He told The Algemeiner his staff came in that day wearing Palestinian flag pins and distributed a fake menu for the cafe that had items like “Palestinian baby blood latte,” before ultimately emptying the cash register and walking out of the cafe.

In response, New Yorkers lined up around the block to support Caffe Aronne and keep it open. Some even offered to work at the cafe until Dahan could hire new staff members, and pro-Israel supporters from around the world called to voice their solidarity and ask how they could help. Cafe Aronne ultimately raised enough funds to donate two medicycles to MDA, with a third on its way.

Now three years later, Dahan was honored on Tuesday night at the American Friends of Magen David Adom (AFMDA) annual New York City gala and given the Community Impact Award. He spoke to The Algemeiner on the sidelines of the event about the full circle moment – being honored by the same organization that he raised funds for and lost his staff over – and the current climate for business owners in New York City.

“We’ve made a lot of enemies, but we’ve definitely also made a lot of friends. We definitely get a lot more love than we do hate,” he said. “Our windows still display Israeli flags. Every so often someone will come in and scream ‘Free Palestine,’ ‘Go back to Poland’ … it’s crazy how the temperature has changed, especially in New York.”

“The community is what made the contributions to Magen David Adom possible, and was really there for us,” he added. “In the shadow of Oct. 7, to see the entire [New York] community – Jewish and non-Jewish, left-wing, right-wing, secular, religious – come choose our cafe and stand by us through a tough time was very inspirational.”

Dahan said the experience three years ago with his staff, and the solidarity his cafe received from New Yorkers, made him realize how much a supportive community can help push through any obstacle.

“Even before Oct. 7, it was difficult to go out in New York and say we’re Israeli and we’re kosher and we’re proud of it,” he explained. “When the staff walkout happened, it kind of reinforced that fear but it also instilled the reaction afterwards that the community, the clientele, the people that stood behind us really proved that it is so much more than just a business. It really is a community. That’s why our brand slogan now is, ‘Where craft and community meet.’”

In the aftermath of the staff walkout and subsequent support from New Yorkers, Cafe Aronne decided to get kosher certification for the first time ever. The cafe now only serves items that are strictly cholov Israel and pas yisroel.

Earlier this year, Dahan opened a Cafe Aronne location on the Upper West Side, located inside the Marlene Meyerson JCC Manhattan. His cafes have had some favorite clientele, including Naftali Bennett and Steven Spielberg, and currently employ 14 baristas, only two of whom are Jewish.

Dahan said the biggest post-Oct. 7 change for Jewish business owners in New York is finding employees who are willing to work for an openly pro-Israel establishment. He explained that colleagues in the food industry have expressed similar sentiments about facing difficulties finding a good labor force, amid the Israel-Hamas war and the current antisemitic climate in New York.

“The first call after we approve somebody’s application, I always tell them, ‘This could be a 20-second call or a 20-minute call. It’s a kosher cafe with an Israeli flag and an American flag just as large in the window. If it makes you feel uncomfortable or you sympathize with one side that maybe doesn’t align with our beliefs, this is not a place for you,” Dahan noted. “Maybe seven out of 10 calls end right there.”

“I’ve seen like-minded businesses that have since closed. I’ve seen some, including a coffee shop, that took down their flags, distanced themselves from [Israel], and I think they are doing better,” he added. “There are a lot of people in the service industry, they don’t maybe get as educated, they go on TikTok and that’s how they get their opinions. In a world where the service industry heavily relies on younger and more liberal minded people, it is really, really tough. Very, very tough.”

AFMA CEO Catherine Reed told The Algemeiner that Dahan is an inspiration for being a staunch supporter of Israel despite the backlash his business has faced.

“He has been punished for the fact that his cafe was so proudly Israeli and that he was so supportive of Israel after Oct. 7. [But] he still ran fundraising [for MDA] because he cared so much about Israel,” Reed said of Dahan. “We were so impressed with his courage and with the fact that his commitment and devotion to Israel could never waver.”

Founded in 1930, MDA has more than 40,000 volunteers and professional working to save lives across Israel, 211 EMS stations around the country, and 2,000 emergency vehicles. The organization is working to expand its ambulance fleet as well as training for paramedics, Reed said.

Źródło zdjęcia: International Federation of Journalists:

Prawda o „dziennikarzach” z Gazy

Jonathan Sacerdoti

Przez dwa lata wmawiano nam, że Izrael prowadzi wojnę przeciwko dziennikarzom. Statystyki przytaczano na forum ONZ, cytowano w raportach organizacji praw człowieka i z pełną powagą powtarzali je prezenterzy, którym zależało na zademonstrowaniu własnej moralnej wyższości z bezpiecznych, odległych studiów telewizyjnych i podcastowych. Gaza, jak słyszeliśmy, stała się najbardziej niebezpiecznym miejscem na ziemi dla reporterów, a dominujące wyjaśnienie tego stanu rzeczy głosiło, że Izrael celowo ucisza prasę, bezlitośnie biorąc na cel tych odważnych ludzi, którzy po prostu służyli sprawie obiektywnej prawdy.

W tym tygodniu Siły Obronne Izraela (IDF) opublikowały dokumentację, którą nazwały Press Files („Aktami prasowymi”): nazwiska, fotografie i funkcje 170 osób zabitych podczas wojny, przedstawianych światu jako dziennikarze i pracownicy mediów, które jednocześnie były członkami organizacji terrorystycznych. 118 z nich należało do zbrojnego skrzydła Hamasu, 49 do Palestyńskiego Islamskiego Dżihadu, a pozostali do mniejszych ugrupowań. Siedemnastu z nich wdarło się na terytorium Izraela 7 października 2023 roku. Śmierć ponad 40 spośród tych osób spotkała się z oficjalnym potępieniem Izraela przez ONZ. Według IDF niektórzy pracowali dla Reutersa, CNN, BBC, AP, AFP, „Le Monde” i australijskiej ABC. Nigdy jednak nie powiedziano nam dokładnie, kim byli i dla kogo tak naprawdę pracowali.

Jeśli lista ta pojawia się tak późno, to dlatego, że jej sporządzenie wymagało czasu. Powstawała przez wiele miesięcy, w wyniku żmudnej analizy dokumentów i wykazów personalnych przejętych przez żołnierzy w Strefie Gazy, z których wiele zostało sporządzonych przez same organizacje terrorystyczne, a także innych materiałów wywiadowczych. W licznych przypadkach dowody pochodziły bezpośrednio od Hamasu i Islamskiego Dżihadu, które po cichu uznawały tych ludzi za własnych męczenników, gdy międzynarodowe oburzenie zdążyło już spełnić swoją rolę. Do tego czasu narracja była już utrwalona, a sprostowania nigdy nie docierały tak daleko jak oskarżenia. Mówienie prawdy wymaga czasu, bo wszystko trzeba sprawdzić. Rozpowszechnianie propagandy jest znacznie szybsze.

Anas al-Sharif był najbardziej rozpoznawalną twarzą Al-Dżaziry w północnej części Strefy Gazy. Kiedy zginął w sierpniu 2025 roku, jego śmierć potępiły ONZ, organizacje broniące wolności prasy oraz znaczna część zachodnich komentatorów. IDF opublikowały teraz dokumenty przejęte przez izraelskich żołnierzy w Gazie, w których figuruje on jako oficer szczebla kompanii w kompanii artyleryjskiej Brygady Północnej Gazy Hamasu, wraz z numerem identyfikacyjnym w strukturach wojskowych Hamasu. Hossam Shabat, którego pośmiertne przesłanie zaczynające się od słów „jeśli to czytacie” obiegło cały świat, figuruje w przejętych dokumentach Hamasu jako członek jednostki przeciwpancernej Batalionu Beit Hanoun. Ismail al-Ghoul, kolejny korespondent Al-Dżaziry opłakiwany jako męczennik wolnej prasy, jest wymieniony w przejętym wykazie personelu Brygady Gazy Hamasu. Hamza al-Dahdouh, syn szefa biura Al-Dżaziry w Gazie, którego śmierć skłoniła amerykańskiego sekretarza stanu do publicznego wyrażenia żalu, figuruje w przejętym dokumencie Islamskiego Dżihadu jako członek jego jednostki inżynierii elektronicznej.

Jest też Hassan Aslih, którego materiały ukazywały się za pośrednictwem AP i CNN. Obie redakcje ostatecznie określiły go jedynie jako freelancera i zerwały z nim współpracę w listopadzie 2023 roku. W przejętym wykazie Brygady Chan Junus Hamasu figuruje jako członek formacji wojskowej, a IDF twierdzą, że 7 października przedostał się na terytorium Izraela. Czy możliwe, że nie tylko relacjonował masakrę, lecz w rzeczywistości brał w niej udział, dysponując wcześniejszą wiedzą i odpowiednio się do niej przygotowawszy? Wygląda na to, że tak.

Ujawnione informacje pochodzą w znacznej mierze z dokumentacji samych organizacji terrorystycznych, zawierającej nazwy jednostek, batalionów i numery służbowe, przejętej w terenie i opublikowanej do wglądu dla każdego, kto zechce się z nią zapoznać. Nie wszystkie przedstawione przypadki są poparte dowodami o jednakowej sile i każdy zasługuje na dokładną analizę. Jednak prawidłowość, która się z nich wyłania, jest niezaprzeczalna. Nie oznacza to, że każdy dziennikarz zabity w Gazie był uczestnikiem walk. Niektórzy nimi nie byli, a każda z tych śmierci zasługuje na uczciwe zbadanie okoliczności, w jakich do niej doszło. Ale nawet to nie świadczy o celowym atakowaniu niewinnych pracowników prasy. Dobrzy ludzie również giną na wojnach, czasem z niewłaściwych powodów. Skala oszustwa powinna jednak zawstydzić każdą redakcję i instytucję, która powielała te liczby, nie zadając ani jednego pytania o to, kim byli ci ludzie. Tym bardziej powinno to dotyczyć tych, którzy bezkrytycznie publikowali ich „materiały dziennikarskie”.

To oszustwo od dawna stanowi element palestyńskiej strategii wojskowej. Hamas rozumie zachodnich odbiorców znacznie lepiej, niż oni rozumieją Hamas. Wie, że słowo „dziennikarz” niesie w naszej kulturze określony ładunek moralny. Wyobrażamy sobie odważnego reportera w kamizelce kuloodpornej, który mówi prawdę władzy prosto w oczy, ryzykując wszystko, aby świat mógł zobaczyć, co się dzieje. Wystarczy zatrzeć granicę między tym wyobrażeniem a człowiekiem, który za dnia nosi kamerę, a nocą karabin, albo kimś, kto wykorzystuje kamerę wideo zarówno do zbierania informacji wywiadowczych o ruchach izraelskich wojsk, jak i do rejestrowania materiałów informacyjnych, a otrzymujemy doskonałą tarczę. Każdy atak na taką osobę staje się atakiem na wolność prasy, a każde pytanie o jej powiązania jest potępiane jako oszczerstwo. Odbiorcy trzymają się swoich wygodnych wyobrażeń o wolnej prasie, a te wyobrażenia wykonują za Hamas jego robotę.

Ale w Gazie nigdy nie było wolnej prasy. Istniała tam prasa działająca pod rządami totalitarnego reżimu terrorystycznego, a teraz otrzymaliśmy wyjątkowo szczery opis tego, co to oznaczało, od jednej z jej najbardziej znanych postaci. Motaz Azaiza był na Zachodzie fetowany jako „głos Gazy”. Magazyn „Time” uznał go za jedną z najbardziej wpływowych osób na świecie. Odebrał Nagrodę Wolności w Caen podczas obchodów 80. rocznicy lądowania aliantów w Normandii i występował u boku celebrytów, wśród nich dziecięcej youtuberki Ms Rachel, która przedstawiła go jako swojego przyjaciela. W zeszłym miesiącu udzielił trzygodzinnego wywiadu po arabsku podcastowi „Taqarob”. Prawdopodobnie zakładał, że niewiele osób w anglojęzycznym świecie kiedykolwiek go usłyszy.

To, co powiedział, potwierdza niemal wszystko, o czego wymyślanie oskarżano Izrael. Opisał, jak dziennikarze w Gazie opuszczali kamery za każdym razem, gdy któryś z mieszkańców przeklinał Hamas. Powiedział, że nigdy nie widział, aby dziennikarz z Gazy opublikował taką krytykę. Opisał grupę na WhatsAppie o nazwie „Smart”, prowadzoną przez przedstawiciela Hamasu odpowiedzialnego za media, do której, jak twierdził, należeli wszyscy dziennikarze w Gazie. Oczywiście jako dziennikarz można należeć do najróżniejszych grup na WhatsAppie organizowanych przez terrorystów, działaczy politycznych czy inne podejrzane postacie, z którymi całkowicie się nie zgadzamy. Są to przydatne miejsca do zdobywania informacji. Sam w ramach swojej pracy codziennie przeglądam dziesiątki grup Hamasu i innych organizacji terrorystycznych na Telegramie i WhatsAppie. Jednak członkowie grupy „Smart” nie zachowywali się jak neutralni odbiorcy informacji. Organizowali kampanie przeciwko każdemu, kogo uznano za niewystarczająco lojalnego, w tym przeciwko samemu Azaizie. Opisał, jak dobierano i przedstawiano materiały, aby wywołać jak największy efekt. Jak powiedział, w każde Boże Narodzenie dziennikarze fotografowali Świętego Mikołaja wśród ruin lub w obozach dla uchodźców, ponieważ miało to „przyciągać uwagę”. Mówił o przyjaciołach wewnątrz Hamasu, do których mógł zadzwonić, aby zorganizować loty dronów lub uzyskać dostęp do określonych miejsc. Przyznał też, że 7 października sfilmował izraelskich zakładników bitych przez tłum i zdecydował się nie publikować tego nagrania. Powiedział również, że tamtego ranka przeszedł go dreszcz, gdy słuchał, jak Mohammed Deif ogłasza rozpoczęcie ataku. Kiedy wywiad został przetłumaczony i rozpowszechniony, Azaiza szybko pospieszył z wyjaśnieniami na Instagramie. Nagranie Ms Rachel z jego udziałem zniknęło. Żal, o ile w ogóle można o nim mówić, wydaje się dotyczyć raczej tego, kto usłyszał te słowa, niż samej ich treści.

Tego właśnie kontekstu brakuje niemal we wszystkich żądaniach, by Izrael „wpuścił dziennikarzy”. Piers Morgan uczynił z tego żądania niemal swój znak rozpoznawczy. „Nie traktujcie nas jak idiotów” – powiedział ambasadorowi Izraela. Innym razem zbył przedstawiane przez Izrael obawy dotyczące bezpieczeństwa słowami: „Proszę, nie jesteśmy głupi”. Zadawał to samo pytanie ambasadorom, ministrom, rabinom i prezydentowi Izraela. Problem nie polega na tym, że je zadaje. Polega na tym, że nigdy nie wydaje się słuchać odpowiedzi. Każdy gość wyjaśnia zagrożenia operacyjne, niebezpieczeństwo grożące reporterom oraz łatwość, z jaką Hamas inscenizuje wydarzenia na potrzeby mediów i steruje relacjami. Potem przychodzi kolejny gość i pada identyczne pytanie, jak gdyby nikt nigdy wcześniej na nie nie odpowiedział. Przypomina to raczej powtarzanie mantry niż próbę zrozumienia czegokolwiek.

Oto więc odpowiedź, raz jeszcze. Wiemy już, co się dzieje, gdy zachodni reporterzy pracują na terytorium kontrolowanym przez organizację terrorystyczną. Kiedy Izrael wskazał szpital w Bejrucie, w którym – jak twierdził – ukrywano zasoby Hezbollahu, Orla Guerin z BBC zwiedziła budynek, przypuszczalnie pod nadzorem Hezbollahu. Sfilmowała zwykłe oddziały szpitalne i przekazała zaprzeczenia kierownictwa szpitala, ale nie była w stanie zobaczyć dokładnie tego miejsca, które wskazał Izrael. Dlatego jej reportaż, niezależnie od najlepszych intencji, równie dobrze mógł być wycieczką z przewodnikiem przedstawioną jako niezależna weryfikacja. Gaza pod rządami Hamasu oferowałaby to samo, tylko na znacznie większą skalę: opiekunów nadzorujących reporterów, starannie dobieranych tłumaczy, miejsca, do których wolno wejść, tematy, których nie wolno poruszać, oraz lokalnych współpracowników dziennikarzy, którzy – jak jasno wynika z relacji Azaizy – odpowiadają przed reżimem w Gazie, a nie przed kierownictwem BBC w New Broadcasting House.

Dochodzi do tego zagrożenie fizyczne. Hamas i inne ugrupowania palestyńskie mają długą historię wykorzystywania dziennikarzy i cudzoziemców jako kart przetargowych. W 2006 roku korespondent Fox News Steve Centanni i operator kamery Olaf Wiig zostali porwani w Gazie i byli przetrzymywani przez niemal dwa tygodnie. Uwolniono ich dopiero po tym, jak zmuszono ich do złożenia przed kamerą oświadczeń o przejściu na islam. W 2007 roku Alan Johnston z BBC był przetrzymywany przez Armię Islamu przez 114 dni, a w pewnym momencie pokazano go na nagraniu wideo z pasem z materiałami wybuchowymi. 7 października cudzoziemcy, w tym ponad 30 tajskich robotników rolnych i nepalski student rolnictwa, zostali uprowadzeni do Gazy jako zakładnicy. Zachodni korespondent w mieście poprzecinanym tunelami to potencjalny zakładnik, którego porwanie jest tylko kwestią czasu. Przemieszczanie się reporterów i ich transmisje ujawniałyby pozycje wojskowe w czasie rzeczywistym. Ich obecność stałaby się kolejnym problemem dla IDF, które musiałyby zapewniać im ochronę, i kolejną okazją do wykorzystania przez Hamas. Pisałem już wcześniej, że ograniczenie dostępu jest trudnym wyborem strategicznym, dalekim od ideału, ale możliwym do wyjaśnienia względami, które nie mają w sobie niczego złowrogiego. Nic, co wydarzyło się od tamtej pory, nie zmieniło mojego poglądu. Wręcz przeciwnie, Press Files i własne słowa Azaizy tylko go umacniają.

Najpilniejszym pytaniem nigdy nie było to, co Izrael „ukrywa” w Gazie. Chodzi o to, co Hamas ukrywał za słowem „dziennikarz” i dlaczego tak wielu przedstawicieli naszych własnych mediów wykazywało tak niewielką ciekawość odpowiedzi. Wielu z tych mężczyzn opłakiwano na antenie, dziesiątki wymieniano w oświadczeniach ONZ, a wszystkich uwzględniano w zestawieniach liczbowych, które zachodnie media przytaczały jako dowód izraelskich zbrodni. Jak dotąd bardzo niewiele redakcji, które ich zatrudniały, czy prezenterów, którzy się na nich powoływali, zadało pytanie, jak to się stało, że mogli jednocześnie posiadać legitymacje prasowe i numery służbowe Hamasu. Dopóki tego nie zrobią, ich oburzenie z powodu zakazu wjazdu do Gazy brzmi pusto. Lekcja płynąca z Press Files nie polega na tym, że Izraelowi należy ślepo ufać – nie należy. Polega na tym, że w Gazie granica między reporterem a terrorystą była celowo zacierana. Ci przedstawiciele zachodnich mediów, którym odpowiadało niezadawanie pytań i niezgłębianie sprawy, raczej nie okażą się rozwiązaniem w miejscu, gdzie jedynie sceptycyzm i zawodowa rzetelność mogłyby choćby zacząć przebijać się przez zasłonę dezinformacji. A nawet one nie są w stanie sprostać najbardziej bezwzględnym terrorystom, gotowym za wszelką cenę uczynić broń ze wszystkiego, w tym z prasy.

Pierwotnie opublikowano w „The Spectator”. 

Link do oryginału:

Jonathan Sacerdoti

The truth about Gazan ‘journalists’

For two years we were told that Israel was waging a war on journalists. The statistics were recited at the UN, quoted in human rights reports, and repeated earnestly by presenters keen to prove their virtue from the safety of far-off studios and podcast sets. Gaza, we heard, had become the deadliest place on earth to be a reporter, and the dominant expl…

Palestyńczycy oglądają miejsce izraelskiego nalotu, w którym 6 września 2025 r. zniszczony został budynek mieszkalny w mieście Gaza. Fot. REUTERS/DAWOUD ABU ALKAS

Wszystkie prognozy dotyczące liczby ofiar śmiertelnych w Strefie Gazy okazały się błędne

Micha Danzing

Pod koniec września kontrolowane przez Hamas Ministerstwo Zdrowia Strefy Gazy opublikowało raport dotyczący śmiertelności w 2025 roku. Był to pierwszy od początku wojny raport, który miał obejmować wszystkie zgony w Strefie Gazy.

Spośród 24 650 zgonów ministerstwo przypisało 17 286 „działaniom wojennym”, nie rozróżniając bojowników od cywilów, a 1584 – wypadkom. Niezależny analityk Eirik Schrøder-Bråtane obliczył, że pozostałe 5780 zgonów z przyczyn niezwiązanych z przemocą odpowiadało w przybliżeniu rocznej liczbie takich zgonów w Strefie Gazy przed wojną. Ministerstwo odnotowało również 50 227 urodzeń.

A był to rok 2025: rok, w którym Izrael wstrzymał dostawy pomocy na 11 tygodni po tym, jak Hamas odmówił przedłużenia rozejmu i uwolnienia kolejnych zakładników. Nastąpiło to po sześciotygodniowym zawieszeniu broni, podczas którego 25 200 ciężarówek dostarczyło niemal 450 000 ton pomocy. Izrael twierdził, że Hamas przejmował dostawy i sprzedawał je, aby finansować prowadzoną przez siebie wojnę. Według izraelskich danych do września łączna ilość pomocy dostarczonej podczas wojny przekroczyła dwa miliony ton.

Był to również rok, w którym przedstawiciele ONZ ostrzegali przed śmiercią tysięcy niemowląt, a IPC – wspierany przez ONZ system monitorowania zagrożenia głodem – ogłosił klęskę głodu w mieście Gaza.

Tymczasem dane samego ministerstwa nie pokazują niczego, co przypominałoby skalę masowej śmiertelności sugerowaną przez te ostrzeżenia: nie odnotowano gwałtownego wzrostu liczby zgonów z przyczyn niezwiązanych z przemocą, takich jak głód, choroby czy inne pośrednie skutki wojny.

Palestynka ucieka wraz ze swoimi trojaczkami z okolic szpitala Al-Szifa, kierując się na południe Strefy Gazy. Fot. REUTERS/Ramadan Abed

Andrew Fox, były oficer armii brytyjskiej i ekspert w Henry Jackson Society, argumentował w 2024 roku, że statystyki ofiar wojny w Strefie Gazy były sztucznie zawyżane poprzez uwzględnianie zgonów z przyczyn naturalnych. Teraz napisał, że zarzuty dotyczące klęski głodu i inne twierdzenia zostały „obalone przez własne dane Hamasu”. Dodał, że autorzy modeli prognostycznych, którzy przewidywali setki tysięcy zgonów, „powinni stracić pracę”.

Następnie dodał: „Nie stracą. Wszystko ujdzie im na sucho”.

To może być najpewniejsza prognoza, jaką ktokolwiek sformułował na temat tej wojny.

Od lat oskarżyciele Izraela z pełnym przekonaniem przewidują masowe zgony i równie stanowczo podają liczby ofiar rzekomych masakr. Nagłówki obiegają cały świat. Kiedy prognozy się nie sprawdzają albo podawane liczby okazują się drastycznie zawyżone, sprostowania niemal nie docierają do opinii publicznej.

20 maja 2025 roku szef operacji humanitarnych ONZ, Tom Fletcher, powiedział w BBC Radio 4, że 14 000 niemowląt w Strefie Gazy „umrze w ciągu najbliższych 48 godzin”, jeśli nie dotrze do nich pomoc. W ciągu doby ONZ wyjaśniła, że liczba ta odnosiła się w rzeczywistości do około 14 100 prognozowanych przypadków ciężkiego ostrego niedożywienia wśród dzieci poniżej piątego roku życia.

Nie zgonów. Nie niemowląt. Nie w ciągu 48 godzin.

Raport rzeczywiście wskazuje na pogorszenie sytuacji: śmiertelność niemowląt wyniosła 15,8 na 1000 żywych urodzeń, a śmiertelność dzieci poniżej piątego roku życia – 33,4 na 1000 żywych urodzeń. Oba wskaźniki były wyższe niż przed wojną. Jednak w roku, w którym ONZ wydawała swoje ostrzeżenia, wskaźnik śmiertelności niemowląt w Strefie Gazy był zbliżony do wskaźnika w Egipcie w czasie pokoju, wynoszącego 16,1, a oba wskaźniki śmiertelności w Gazie pozostawały poniżej średniej światowej. Gorzej – owszem. Masowa śmierć – nie.

W lutym 2024 roku naukowcy z London School of Hygiene and Tropical Medicine oraz Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa prognozowali nawet 85 750 dodatkowych zgonów w Strefie Gazy w ciągu sześciu miesięcy, zakładając najgorszy scenariusz eskalacji wojny i wybuchu epidemii. Media aktywistyczne publikowały nagłówki w rodzaju „Izrael może zabić kolejnych 85 000 mieszkańców Gazy w ciągu sześciu miesięcy”, a jeden z głównych autorów badania powiedział w amerykańskim programie informacyjnym Democracy Now!, że scenariusz eskalacji jest „właśnie tym, co obecnie dzieje się w Rafah”. Do przewidywanej epidemii nigdy nie doszło.

W niemal zapomnianej wojnie w Sudanie ta sama londyńska uczelnia ustaliła, że ofiary śmiertelne pozostawały poza oficjalnymi statystykami: w samym stanie Chartum w ciągu pierwszych 14 miesięcy odnotowano około 26 000 zgonów wskutek przemocy – więcej, niż organizacje monitorujące konflikt zarejestrowały w całym kraju – oraz ponad 61 000 zgonów ze wszystkich przyczyn.

W Strefie Gazy alarm znacznie wyprzedzał rzeczywistą liczbę zmarłych. W Sudanie liczba zmarłych znacznie przewyższała skalę alarmu.

W marcu 2024 roku IPC prognozował, że do końca maja w północnej części Strefy Gazy nastąpi klęska głodu, jeśli walki i poważne ograniczenia dostaw pomocy będą kontynuowane. Jednak w czerwcu własny Komitet ds. Przeglądu Klęski Głodu (Famine Review Committee) działający w ramach IPC uznał, że dostępne dowody nie wskazują na występowanie klęski głodu.

W sierpniu 2025 roku IPC ogłosił klęskę głodu w gubernatorstwie Gaza, mimo izraelskich zastrzeżeń wobec zastosowanej metodologii. Klęska głodu w Somalii w latach 2010–2012 pochłonęła według szacunków 258 000 istnień ludzkich, w tym 133 000 dzieci poniżej piątego roku życia. W szczytowym okresie umierało tam około 30 000 osób miesięcznie.

Motywacja do zawyżania liczb

Ministerstwo Zdrowia Strefy Gazy, będące częścią aparatu Hamasu i mające wszelkie powody, by zawyżać statystyki, zgłosiło 455 zgonów z powodu niedożywienia w ciągu niemal dwóch lat wojny – mniej, niż klęska głodu w Somalii pochłaniała w ciągu połowy dnia w swoim najtragiczniejszym okresie.

Według własnego progu IPC, wynoszącego dwa zgony dziennie na 10 000 mieszkańców, ogłoszona klęska głodu powinna była spowodować około 9000 zgonów. Tymczasem ministerstwo samego Hamasu odnotowało mniej niż 200 – w całej Strefie Gazy – czyli mniej, niż rejestruje się w Stanach Zjednoczonych w ciągu czterech dni.

W Rafah powtórzył się znajomy schemat. Zanim Izrael wkroczył do miasta w maju 2024 roku, Ministerstwo Spraw Zagranicznych Autonomii Palestyńskiej ostrzegało, że atak doprowadzi do „unicestwienia około 1,5 miliona Palestyńczyków”. Ówczesny szef unijnej dyplomacji Josep Borrell drwił z pomysłu ewakuacji cywilów: „Dokąd? Na Księżyc?”. W ciągu trzech tygodni około miliona ludzi ewakuowało się z Rafah. Nie doszło do unicestwienia ludności ani do przeprosin.

Ten schemat jest starszy niż obecna wojna i zawsze działa tylko w jednym kierunku.

W kwietniu 2002 roku, podczas izraelskiej operacji w Dżaninie, negocjator Autonomii Palestyńskiej Saeb Erekat powiedział CNN, że izraelscy żołnierze zabili ponad 500 osób. Późniejszy raport samego sekretarza generalnego ONZ wykazał śmierć 52 Palestyńczyków, z których co najmniej połowę stanowili terroryści, oraz 23 izraelskich żołnierzy. Nie znalazł też potwierdzenia dla liczby 500 zabitych. Do tego czasu określenie „masakra w Dżaninie” zdążyło już wejść do światowego słownika.

Operacja „Płynny Ołów” przebiegała według tego samego schematu. Hamas początkowo przyznawał, że zginęło mniej niż 50 jego bojowników. Zdyskredytowany później raport Goldstone’a z 2009 roku powoływał się na zestawienie Palestyńskiego Centrum Praw Człowieka, które identyfikowało zaledwie 236 zabitych jako bojowników. Następnie, w listopadzie 2010 roku, minister spraw wewnętrznych Hamasu Fathi Hammad przyznał, że zginęło nawet 700 członków zbrojnego skrzydła Hamasu i jego sił bezpieczeństwa – liczba zbliżona do izraelskich szacunków wynoszących 709.

Za granicą niemal wszyscy zabici byli cywilami. U siebie byli męczennikami Hamasu.

17 października 2023 roku kontrolowane przez Hamas władze sanitarne natychmiast obarczyły Izrael odpowiedzialnością za eksplozję w szpitalu Al-Ahli i poinformowały o niemal 500 zabitych. Amerykańskie, brytyjskie, francuskie i kanadyjskie służby wywiadowcze uznały, że najbardziej prawdopodobną przyczyną był palestyński pocisk rakietowy, którego wystrzelenie zakończyło się upadkiem rakiety na szpitalny parking. Według amerykańskiego wywiadu liczba ofiar stanowiła jedynie ułamek tej podanej przez ministerstwo. „The New York Times” przyznał później, że jego pierwsze doniesienia w zbyt dużym stopniu opierały się na twierdzeniach Hamasu.

Progresywna lewica, która twierdzi, że kieruje się nauką, rzadko zadaje pytanie, dlaczego tak wiele katastroficznych prognoz i twierdzeń dotyczących Izraela okazuje się błędnych. Rosnąca frakcja populistycznej prawicy, tak zwana „woke Right” („przebudzona prawica”), powiela statystyki Hamasu i prognozy ONZ, które w odniesieniu do jakiegokolwiek innego tematu wyśmiałaby bez wahania.

Ta metoda działa, ponieważ twierdzenia i prognozy osiągają swój cel, zanim jeszcze można je zweryfikować. Postawić Izrael w stan oskarżenia. Naciskać na sankcje lub embargo na broń. Wywierać presję na Izrael, ale nie na tych, którzy przysięgli go zniszczyć. Zanim pojawią się dowody, szkody są już wyrządzone.

Tom Fletcher nadal kieruje biurem ONZ ds. humanitarnych. IPC nie wycofał swojej deklaracji o klęsce głodu z 2025 roku. Redakcje nadal eksponują prognozy w nagłówkach, a rozliczenia z rzeczywistymi danymi spychają na dalszy plan.

W większości dziedzin prognozy o tak doniosłych konsekwencjach doprowadziłyby przynajmniej do przeprowadzenia audytu. Kiedy jednak chodzi o Izrael, prowadzą jedynie do kolejnej nietrafionej prognozy.

Link do oryginału: https://www.jpost.com/opinion/article-910868

Jerusalem Post, 17 października 2026

Micha Danzing jest prawnikiem, byłym żołnierzem Sił Obronnych Izraela (IDF) oraz byłym funkcjonariuszem nowojorskiej policji (NYPD). Publikuje liczne teksty poświęcone Izraelowi, syjonizmowi, antysemityzmowi i historii Żydów. Zasiada w zarządzie organizacji Herut North America.