Jak świat arabski wypędził swoich Żydów, a rezultat nazwał kolonializmem

Nasza Nakba
Jak świat arabski wypędził swoich Żydów, a rezultat nazwał kolonializmem

Matt Field

Żydzi egipscy opuszczający Egipt w 1956 roku.

Ambasador Niemiec w Egipcie pracuje w domu, który kiedyś należał do żydowskiej rodziny. Tak samo ambasador Szwajcarii. Tak samo amerykański. Domy skonfiskowano w 1956 roku, kiedy egipski rząd ogłosił — w komunikacie odczytanym z minaretów Kairu i Aleksandrii — że wszyscy Żydzi są syjonistami i wrogami państwa. Rodzinom pozwolono zabrać jedną walizkę. Podpisywały dokumenty „przekazujące” całą resztę państwu. Potem wyjeżdżały. Domy nadal stoją. Rodzin już nie ma.

To tutaj zaczyna się spór o Izrael. Nie w Europie. Tutaj.

Istnieje opowieść o Izraelu, powtarzana z niezwykłą pewnością siebie na uniwersytetach, w Organizacji Narodów Zjednoczonych i na łamach gazet, które powinny wiedzieć lepiej. Opowieść brzmi tak: europejscy Żydzi, straumatyzowani europejskimi prześladowaniami, przybyli do ziemi zamieszkanej przez rdzennych Arabów i siłą stworzyli państwo osadnicze. Europejskie poczucie winy. Europejska migracja. Europejska potęga. Kolonializm z Gwiazdą Dawida.

Ta opowieść wymaga zignorowania większości Izraelczyków.

Żydzi mizrachijscy — ci, których przodkowie pochodzą z Iraku, Iranu, Jemenu, Egiptu, Maroka, Libii, Syrii, Tunezji, Algierii i Libanu — stanowią największy blok demograficzny w żydowskiej populacji Izraela: od 45 do 61 procent, zależnie od tego, jak liczy się małżeństwa mieszane i samoidentyfikację. Żaden poważny demograf nie kwestionuje tego podstawowego faktu. Nie są Europejczykami. Są potomkami społeczności żyjących na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej ponad dwa tysiące lat, zanim słowo „Europa” nabrało jakiegokolwiek politycznego znaczenia. Wielu wywodzi swoje korzenie z niewoli babilońskiej z 586 roku p.n.e. Ich rodziny były w Bagdadzie, zanim Rzym stał się miastem. Były w Sanie, Kairze i Trypolisie, kiedy przodkowie dzisiejszych najgłośniejszych antysyjonistów byli jeszcze poganami w północnych lasach.

Według definicji, do której odwołuje się język praw ludów rdzennych, są oni rdzenną ludnością Bliskiego Wschodu.

Teza kolonialna nie komplikuje tego faktu. Ona wymaga jego wymazania.

Społeczności te nie pojawiły się w Iraku, Jemenie czy Egipcie z Europy ani znikąd. Przybyły tam z Ziemi Izraela, niesione przez podboje i wygnania, które definiowały starożytny świat. Niewola babilońska z 586 roku p.n.e. sprowadziła Żydów do Mezopotamii, kiedy Nabuchodonozor zniszczył Pierwszą Świątynię i deportował ludność Judei. Kolejne fale nastąpiły po podboju asyryjskim, zburzeniu Drugiej Świątyni przez Rzymian w 70 roku n.e. i późniejszych rozproszeniach, które rozsypały żydowskie społeczności po całym regionie. Żydzi z Bagdadu, Sany, Kairu czy Trypolisu nie byli imigrantami przybyłymi na Bliski Wschód z innego miejsca. Byli wygnanymi dziećmi Ziemi Izraela, żyjącymi na ziemiach, na które rzucił ich podbój, zachowującymi swój język, swoje teksty i pamięć o domu przez dwa tysiące lat. Kiedy wrócili do Izraela w XX wieku, nie przybywali jako kolonizatorzy. Wracali.

Aby zrozumieć, co zostało utracone, trzeba wiedzieć, co istniało.

Żydzi iraccy należeli do najstarszych nieprzerwanie istniejących społeczności żydowskich na świecie. Ich korzenie w Babilonii sięgały zburzenia Pierwszej Świątyni. W Iraku nie tylko przetrwali. Oni tam tworzyli. Talmud — centralny tekst żydowskiego prawa i życia, regulujący żydowską praktykę od piętnastu stuleci — został spisany w Babilonii, w akademiach Sury i Pumbedity, na ziemi dzisiejszego Iraku. Na początku XX wieku Żydzi stanowili około jednej trzeciej ludności Bagdadu. Byli kupcami, muzykami, urzędnikami państwowymi, lekarzami, bankierami. Mówili judeoarabskim i modlili się po hebrajsku — i robili jedno i drugie nieprzerwanie przez dwa i pół tysiąca lat.

Żydzi jemeńscy zachowali tradycję liturgiczną tak starą i tak odizolowaną od reszty żydowskiego świata, że badacze fonetyki hebrajskiej analizują ją dziś, by zrozumieć, jak język był pierwotnie wymawiany. Byli na Półwyspie Arabskim jeszcze przed narodzinami islamu. Ich piyyutim — religijna poezja — niosły melodie dawno zapomniane przez resztę żydowskiego świata.

Żydzi Maroka i Algierii poprzedzali arabski podbój Afryki Północnej. Perska społeczność żydowska wywodziła swoje początki z czasów Cyrusa Wielkiego, wymienionego w Księdze Izajasza jako narzędzie żydowskiego wyzwolenia. Żydzi Egiptu byli starożytni. Żydzi Syrii byli starożytni. Nie były to ludy przesiedlone. Były zakorzenione — z własnymi świętymi tekstami, żywymi językami i nieprzerwaną pamięcią wspólnotową sięgającą najwcześniejszych rozdziałów historii Żydów.

W 1948 roku w Iraku żyło 135 tysięcy Żydów. W Maroku 265 tysięcy. W Algierii 140 tysięcy. W Tunezji 105 tysięcy. W Egipcie 100 tysięcy. W Jemenie 60 tysięcy. W Libii 38 tysięcy. W Syrii 30 tysięcy.

Dziś w Iraku jest mniej niż dziesięciu Żydów. W Jemenie mniej niż dziesięciu. W Libii mniej niż dziesięciu.

Koniec każdej z tych społeczności miał własny charakter, ale schemat wszędzie był ten sam.

W Bagdadzie rozpad zaczął się podczas żydowskiego święta Szawuot w czerwcu 1941 roku. Nazistowskie wpływy dotarły do Iraku za pośrednictwem niemieckiego ambasadora Fritza Grobby, który finansował antysemickie gazety, sponsorował młodzieżówkę wzorowaną na Hitlerjugend i budował proizraelską… [sic? no] proosiową elitę oficerską. Gdy krótko istniejący pronazistowski rząd upadł, a brytyjskie wojska ruszyły ku miastu, tłumy wyszły na ulice. W ciągu dwóch dni zamordowano około 180 Żydów, setki raniono i kobiety gwałcono, a 1500 domów i firm splądrowano i zniszczono. Pogrom ten nazwano Farhud. Nie uczy się o nim w szkołach. Dekadę później Irak zdelegalizował syjonizm, skonfiskował żydowskie mienie, odebrał Żydom obywatelstwo i stworzył warunki, w których 120 tysięcy Żydów weszło na pokład samolotów do Izraela w ramach operacji Ezra i Nehemiasz, opuszczając ziemię, na której spisano Talmud.

W Egipcie rząd prezydenta Nasera czekał do kryzysu sueskiego w 1956 roku. Wtedy komunikat popłynął z meczetów. Syjoniści. Wrogowie państwa. Jedna walizka. Podpisz formularz. Wyjeżdżaj. Między 1948 rokiem a końcem lat 60. ponad 80 procent egipskich Żydów uciekło — większość do Izraela, część do Francji i obu Ameryk — wszyscy do życia budowanego od zera w kraju, który wcześniej nie był ich krajem.

W Jemenie antyżydowskie zamieszki wybuchły pod koniec listopada 1947 roku, sprowokowane protestami przeciw planowi podziału Palestyny ONZ. W ciągu trzech dni zabito ponad 80 Żydów, splądrowano ponad 100 żydowskich firm, spalono synagogi. W latach 1949–1950, w operacji nazwanej przez izraelski rząd „Na skrzydłach orłów”, niemal 49 tysięcy Żydów jemeńskich przetransportowano drogą lotniczą do Izraela. Wielu szło przez pustynię całymi dniami, by dotrzeć do pasa startowego. Przybyli niemal z niczym. Przywieźli swoje zwoje Tory.

W Libii Żydzi byli obecni od ponad dwóch tysięcy lat, a ich korzenie w regionie sięgały czasów sprzed zburzenia Drugiej Świątyni. W 1945 roku arabskie zamieszki nacjonalistyczne zabiły ponad 140 z nich i zniszczyły setki ich domów. Kolejny pogrom w 1948 roku. Więcej zabitych. Więcej spalonych domów. Gdy Kaddafi przejął władzę w 1969 roku, ustawowo skonfiskował całe pozostałe żydowskie mienie. Do 1970 roku rząd ogłosił Libię Judenrein — „wolną od Żydów”. Dwa tysiące lat żydowskiej obecności zakończono dekretem.

Ten sam schemat powtórzył się w Maroku, Algierii, Tunezji, Syrii, Libanie i Iranie. Czasem poprzez przemoc tłumu. Czasem przez biurokratyczne duszenie. Prawo wymagające muzułmańskich wspólników biznesowych. Zatrzymywane paszporty. Odbierane obywatelstwo. Zamrażane konta bankowe. Żydowskie społeczności świata arabskiego zostały zlikwidowane w ciągu trzech dekad poprzez połączenie prześladowań, zubożenia i okresowych rzezi — aż ponad 99 procent z nich zniknęło. Ziemia skonfiskowana tym, którzy uciekli, obejmuje 40 tysięcy mil kwadratowych — pięć razy więcej niż powierzchnia Izraela w 1948 roku. Straty majątkowe, udokumentowane w 22 archiwach i przedstawione Radzie Praw Człowieka ONZ, wycenia się dziś na 263 miliardy dolarów.

Nie istnieje żadna agenda ONZ dla tych uchodźców. Żaden coroczny dzień żałoby uznany przez Zgromadzenie Ogólne. Żaden specjalny sprawozdawca. Żaden międzynarodowy fundusz. Żadna stała populacja uchodźców utrzymywana przez pokolenia jako instrument polityczny. Nie używa się wobec nich słowa „Nakba”, choć według każdego mierzalnego standardu to, co spotkało niemal milion Żydów w świecie arabskim, było większym, pełniejszym i bardziej świadomie zaplanowanym wysiedleniem niż palestyński exodus, do którego termin ten stosuje się wyłącznie.

To milczenie nie jest przeoczeniem. Przeoczenia się koryguje, kiedy ktoś je wskazuje.

W tym miejscu trzeba nazwać spór precyzyjnie.

Ludzie forsujący kolonialną tezę o Izraelu zasadniczo nie są nieświadomi istnienia Żydów mizrachijskich. To ludzie wykształceni. Czytają. Wiedzą, że Izrael nie jest monokulturą. Problem nie polega na braku informacji. Problem polega na tym, że te informacje nie służą argumentowi, więc się ich nie używa.

Kolonialna rama jest konstrukcją nośną. Usuń ją, a cała ideologiczna budowla się zawali. Uznaj, że większość Izraelczyków pochodzi ze społeczności wypędzonych z krajów arabskich, a musisz też uznać, że państwa arabskie przeprowadziły czystkę etniczną swoich żydowskich populacji. Uznaj to, a nie da się utrzymać prostego podziału na rdzennych Arabów i kolonialnych Europejczyków. Uznaj to, a ludzie domagający się likwidacji Izraela jako aktu dekolonizacji domagają się, by uchodźcy arabskiej czystki etnicznej oddali jedyne miejsce, które ich przyjęło.

Żydzi mizrachijscy nie komplikują tego argumentu. Oni go kończą.

Dlatego są wymazywani. Nie przez spisek. Przez nawyk selektywnej uwagi tak konsekwentny i tak wygodny, że działa jak polityka. Są ludźmi, których ten argument potrzebuje, by nie istnieli. I w dużej mierze, w dyskursie kształtującym sposób, w jaki świat mówi o Izraelu, rzeczywiście nie istnieją.

To wymazanie nie jest ignorancją. Jest podtrzymywaniem konstrukcji.

Izrael jest krajem, którego większość populacji wywodzi się od Żydów wypędzonych ze świata arabskiego. Żydzi ci pochodzili ze społeczności starszych od islamu, które stworzyły Talmud na ziemi babilońskiej, zachowały starożytną liturgię hebrajską w jemeńskich górach i były częścią tkanki Kairu, Bagdadu i Trypolisu dłużej, niż istnieje większość współczesnych państw. Zostali wywłaszczeni przez arabski nacjonalizm, pozbawieni obywatelstwa i majątku, zmuszeni do wejścia do samolotów, obozów przejściowych i nowego kraju, który był jedynym krajem gotowym ich przyjąć. Nie są kolonizatorami Bliskiego Wschodu. Są jego wypędzonymi dziećmi, które wróciły.

A państwa arabskie ponoszą bezpośrednią odpowiedzialność za rzeczywistość demograficzną, którą potem przez dekady potępiały. Niemal 900 tysięcy Żydów opuściło Irak, Jemen, Egipt, Libię, Maroko, Algierię, Tunezję i Syrię — wypędzonych przez prześladowania, pogromy i sponsorowane przez państwo wywłaszczenia. Niektórzy wyjechali na mocy bezpośrednich nakazów wydalenia. Inni dlatego, że pozostanie stało się niemożliwe. Rozróżnienie ma mniejsze znaczenie niż rezultat: oni zniknęli, ich majątek został zabrany i żadne państwo arabskie nigdy nie zaoferowało, że ich zatrzyma, ochroni lub zrekompensuje to, co utracili. Około 650 tysięcy trafiło do Izraela, ponieważ Izrael był jedynym krajem, który przyjął ich bez warunków. Reszta wyjechała do Francji i obu Ameryk. Państwa arabskie wypędziły Żydów, zamknęły za nimi wszystkie drzwi, a potem potępiły miejsce, do którego ci Żydzi trafili. Populacja, którą teza kolonialna określa jako europejski narzut, została w większości zbudowana przez uchodźców stworzonych przez sam świat arabski. Akt oskarżenia i jego przyczyna są tymi samymi ludźmi.

Konflikt ma konkurujące ze sobą roszczenia. Zasługują one na uczciwe rozliczenie. A takie rozliczenie nie może się zacząć, dopóki wszyscy ludzie nie znajdą się na stole.

Ludzie, którzy zbudowali kolonialną tezę wokół Izraela, wiedzieli — lub powinni byli wiedzieć — to wszystko. A mimo to skonstruowali ten argument. Przywoływali prawa ludów rdzennych, jednocześnie wymazując najbardziej rdzennych Żydów na ziemi. Domagali się historycznej odpowiedzialności, jednocześnie zapewniając pełną bezkarność państwom arabskim, które zlikwidowały swoje żydowskie populacje i zatrzymały skradzione mienie. Nazywali Izrael projektem europejskim, ignorując jemeńskich Żydów, którzy szli przez pustynię ze zwojami Tory, by dostać się do samolotu lecącego do Tel Awiwu.

Nie da się uczciwie wysuwać tego argumentu. Można go wysuwać tylko wtedy, gdy z góry zdecyduje się, że pewni ludzie się nie liczą.

Żydzi mizrachijscy się liczą. Byli obecni, kiedy budowano argument przeciwko nim. Byli obecni, kiedy świat postanowił ich nie zauważać. Są obecni dziś — stanowią większość żydowskiej populacji państwa żydowskiego, wypędzone dzieci świata arabskiego, które wróciły do domu. Żadna teza tego nie przetrwa. Przetrwa tylko decyzja, by dalej udawać, że to nie istnieje.

Link do oryginały¨

That Jew Our Nakba – The German ambassador to Egypt works out of a house that used to belong to a Jewish family. So does the Swiss ambassador. So does the American one. The homes were confiscated in 1956, when the Egyptian government declared, in a proclamation read aloud from the minarets of Cairo and Alexandria, that all Jews were Zionists and enemies of the state. The fa…

Read more

23 days ago · 72 likes · 33 comments · Matt Field

Amid Conspiracy Theories, Eurovision Proves Ordinary People Are Still Willing to Treat Israel Fairly

Micha Danzig

Noam Bettan, representing Israel, performs “Michelle” during the dress rehearsal 2 of the Grand Final of the 2026 Eurovision Song Contest, in Vienna, Austria, May 15, 2026. Photo: REUTERS/Lisa Leutner

For many Americans, Eurovision requires a brief explanation. It is a massive annual international music competition involving dozens of countries across Europe and nearby regions, watched by hundreds of millions of people. And because much of the Arab world boycotted Israel culturally and politically after 1948 — excluding it from most regional sporting and cultural frameworks — Israel was integrated into European competitions instead.

Much like the situation where Israeli soccer teams must qualify for the World Cup through Europe rather than through the Middle East, Israel competes in Eurovision through the European broadcasting system.

For years now, Eurovision has followed the same ritualized choreography when it comes to Israel.

There are protests outside the arena. Activists demand Israel’s exclusion. Broadcasters openly question whether Israel should even participate. Some performers posture about morality and “complicity.” Social media floods with denunciations. Major media outlets, like The New York Times, publish innuendo-filled pieces implying Israel is somehow manipulating the contest through “soft power,” aggressive promotion, or shadowy mobilization campaigns.

And then the public votes for Israel at — or near — the top anyway.

The pressure campaign against Israel exploded after October 7, 2023, but the politicization predates October 7 by years.

Israel historically performed extremely well at Eurovision, winning in 1978, 1979, 1998, and again in 2018 with Netta Barzilai’s “Toy.” For decades, Israel was treated largely as a normal — if occasionally controversial — participant.

That changed during the 2010s, alongside the rise of intersectional activist politics, the normalization of BDS rhetoric in cultural spaces, and the growing effort to frame Israel as not merely controversial, but as uniquely illegitimate.

Netta’s 2018 victory was an early warning sign. The backlash quickly escalated from criticism of the song itself to claims that Israel should not host Eurovision (as all winners do) because the contest was supposedly “laundering apartheid.”

After October 7, the situation became impossible to ignore.

Israel increasingly received weak jury scores while performing dramatically better with the public vote. Ordinary viewers and elite opinion were diverging sharply.

That pattern repeated this year with Israel’s multilingual ballad “Michelle,” performed by Noam Bettan.

Last year, Israel’s “New Day Will Rise,” performed by Yuval Raphael — herself a survivor of the Nova massacre — triggered a frenzy of insinuations about “manipulated” voting after she finished second despite ranking only 15th with the professional juries.

This year, “Michelle” briefly surged into the overall lead during the public vote reveal but ultimately finished second as Bulgaria secured the win with far stronger professional jury support.

And once again, the reaction was not: “perhaps the public genuinely liked the song.”

Instead, Israel’s success is cast as both suspect and suspicious.

Apparently, Israel promoting its Eurovision entry is now evidence of sinister “soft power” — despite Eurovision itself being essentially one giant soft-power competition.

Countries spend heavily promoting themselves through Eurovision. The contest has always been part music competition, part tourism campaign, part national branding exercise, and part geopolitical theater in sequins.

Host countries market tourism and national identity through the contest. Governments support contestants. National broadcasters campaign aggressively. Diaspora and regional voting blocs have existed for decades and are openly joked about every year.

None of this becomes scandalous unless Israel succeeds.

Because increasingly, Israel is not treated as a normal country participating in international cultural life, but as a uniquely illegitimate presence whose success must always be explained away as manipulation, coercion, propaganda, or hidden influence — an impulse that mirrors classic antisemitic patterns.

In fact, many journalists now deploy this double standard so reflexively they no longer even recognize it.

But the deeper issue here is not really the Eurovision itself. It is the widening divide between institutional opinion and public sentiment.

The Eurovision voting system makes this unusually visible. Countries award separate “professional jury” votes and public televotes. Under Eurovision rules, countries cannot televote for themselves. Meanwhile, countries like Britain, France, Ukraine, Poland, and Romania possess diaspora populations vastly larger than the global Jewish population.

Yet when Israel performs strongly with the public vote, conspiracy theories immediately emerge.

The global Jewish population is roughly 15 million people — about half living in Israel, with much of the diaspora concentrated in the United States, where Eurovision remains relatively niche in mainstream culture. The notion that diaspora Jews are secretly overpowering Europe’s vastly larger voting populations through coordinated televoting campaigns collapses under minimal scrutiny.

The problem for many activists is not Israel’s Eurovision strategy. It is that the public itself keeps refusing to behave correctly.

The public keeps voting for the Israelis anyway — likely because Israeli entries are often among the competition’s strongest. And because many ordinary viewers probably recoil from the increasingly hysterical effort to turn Israeli artists into untouchables.

That effort has increasingly backfired.

Several left-wing European broadcasters and political actors spent years trying to pressure Eurovision organizers to ban Israel entirely. When that failed, some shifted toward symbolic boycotts and public distancing campaigns.

Yet despite the protests, the media pressure, the activist intimidation, and despite professional juries that increasingly appear politically or socially pressured not to reward Israel too generously, Israel still finished second again this year — propelled overwhelmingly by ordinary viewers.

That is the real story.

This does not mean European publics are uniformly pro-Israel. They are not. But many appear to recognize that the obsession with Israel is wildly disproportionate and often reflects something deeper than policy disagreement: hostility toward Jewish national legitimacy itself.

That distinction mattered even more after October 7.

Because while large segments of the Western media rapidly attempted to reframe Israelis from massacre victims into primary villains almost immediately after the largest single-day slaughter of Jews since the Holocaust, millions of ordinary people watched what actually happened.

They saw civilians butchered in homes. Families burned alive. Young people massacred at a music festival. Women dragged into Gaza. Babies kidnapped. Holocaust survivors taken hostage.

And despite relentless efforts afterward to flatten chronology, causation, and moral categories, many people never fully accepted the demand that Israelis immediately cede to an assigned role as uniquely illegitimate global pariahs. That, for parts of Europe’s activist and media class, is the real scandal.

Micha Danzig is an attorney, former IDF soldier, and former NYPD officer. He writes widely on Israel, Zionism, antisemitism, and Jewish history. He serves on the board of Herut North America.

Nazi-Looted Painting Found in Home of Dutch SS Leader’s Family, Art Detective Reveals

Shiryn Ghermezian

Adolf Hitler and Hermann Göring. Photo: German Federal Archives

A painting stolen by Nazis during World War II from a Jewish art dealer in the Netherlands was discovered in the home of the family of a senior Nazi collaborator, Dutch art detective Arthur Brand shared on Tuesday.

“Portrait of a Young Girl” by Toon Kelder was looted by the Nazis from prominent Jewish art dealer Jacques Goudstikker. It was found hanging in the house of the granddaughter of notorious Dutch Nazi collaborator Hendrik Seyffardt, who commanded the Dutch Waffen-SS unit of volunteers.
.

A member of Seyffardt’s family, who discovered he was a descendant of a Nazi collaborator and the truth about the painting’s stolen origins, contacted Brand through an intermediary and told him about the artwork, Brand told AFP.

“It is true that I discovered my family possesses the looted painting and does not want to return it,” the family member, who chose to remain anonymous, told the Dutch newspaper De Telegraaf. “I was stunned speechless. That is why I am now bringing it into the public eye. I feel deep shame about the family past and am furious about the years of silence. The painting must return to the Jewish rightful heirs.”

Brand traced the painting to an auction in 1940 of artwork that Nazis looted from Goudstikker’s collection. The painting still has a label on its back confirming it was from Goudstikker’s personal collection but also the number 92 carved into its frame. After digging into archive records, Brand discovered that in the 1940 auction, an item under the number 92 was titled “Portrait of a Young Girl” by Toon Kelder. The painting was sold to Seyffardt at the auction, according to Brand.

A lawyer for Goudstikker’s heirs confirmed that the painting was stolen from the Jewish art collector and had been included in the 1940 auction.

Dutch police cannot take action against Seyffardt’s family for the theft because the statute of limitations has passed, but Seyffardt’s family has agreed to return the painting over to Brand’s team, the latter shared in a post on X. The family denied knowing that the painting was stolen.

A famous art dealer in Amsterdam, Goudstikker fled the Netherlands with his family in May 1940 after the Nazis invaded the country. He died in an accident while escaping and left behind approximately 1,400 works of art, most of which were looted by Nazi Party leader Hermann Göring, according to the Contemporary Jewish Museum in California. After the war, part of his art collection was found by the Allies in Germany and given to the Netherlands. In February 2006, Goudstikker’s descendants regained ownership of 200 artworks from the Dutch government, the museum added.

Seyffardt was assassinated by resistance fighters in his home in The Hague in February 1943. A Nazi state funeral was held for him in The Hague, which featured a wreath sent by Nazi leader Adolf Hitler.

Na zdjęciu: Premier Wielkiej Brytanii Keir Starmer spotyka się z premierem Hiszpanii Pedro Sanchezem w Londynie, Anglia, 3 września 2025 r. (Zdjęcie: Toby Melville/WPA Pool/Getty Images)

Przywódcy Europy Zachodniej zdradzają Zachód

Guy Millière
Tłumaczenie: Andrzej Koraszewski

Cały świat zachodni musi zająć jasne stanowisko.

Reżim Iranu — którego nie należy mylić z jego udręczonym narodem — od 1979 roku groził “Śmiercią Ameryce” i “Śmiercią Izraelowi”.

“Gdy skandujecie ‘Śmierć Ameryce!’, to nie jest tylko slogan” — ogłosił w 2023 roku zlikwidowany najwyższy przywódca Iranu Ali Chamenei — “to jest polityka”. Rok wcześniej przewidywał:

“Śmierć Ameryce nastąpi. W nowym porządku, o którym mówię, Ameryka nie będzie już odgrywać żadnej istotnej roli.”

W 2008 roku ówczesny prezydent Iranu Mahmud Ahmadineżad obiecał, że Izrael “zostanie zmieciony z mapy”.

Tak zwany “umiarkowany” były prezydent Iranu Ali Akbar Haszemi Rafsandżani powiedział podczas “Dnia Al-Kuds”, 14 grudnia 2001 roku:

“Użycie nawet jednej bomby nuklearnej na terytorium Izraela zniszczy wszystko… Rozważanie takiej ewentualności nie jest nieracjonalne.”

Reżim irański, po utworzeniu swojej organizacji terrorystycznej Hezbollah w 1982 roku, szybko doprowadził wspaniały Liban do statusu państwa upadłego. Od lat Iran należy do głównych sponsorów Hezbollahu, jemeńskich Hutich i Palestyńskiego Islamskiego Dżihadu, a także zapewnia wsparcie materialne Hamasowi w Strefie Gazy. Iran był również głęboko zaangażowany w planowanie inwazji Hamasu na Izrael 7 października 2023 roku.

Przez 39 lat Iran nosił miano “największego państwowego sponsora terroryzmu”. Wraz z Katarem jest uznawany za głównego finansistę międzynarodowego terroryzmu islamskiego i ważnego sprawcę globalnej destabilizacji.

Reżim Iranu odpowiada za śmierć 241 amerykańskich żołnierzy w zamachu na koszary piechoty morskiej USA w Bejrucie w 1983 roku, a także setek żołnierzy amerykańskich w Iraku w latach 2003–2011. Organizował również ataki terrorystyczne i próby zamachów na terenie Stanów Zjednoczonych.

Od lat, mimo zaprzeczeń i unikania międzynarodowych inspekcji, Iran stara się zdobyć broń nuklearną. Specjalny wysłannik USA Steve Witkoff ujawnił, że irańscy negocjatorzy rozpoczęli rozmowy od stwierdzenia, że posiadają wystarczającą ilość uranu wzbogaconego do 60% — co oznacza kilka dni do osiągnięcia poziomu 90%, potrzebnego do produkcji broni — dla 11 bomb nuklearnych “w ciągu tygodnia, najwyżej dziesięciu dni”.

Choć Stany Zjednoczone i Izrael przeprowadziły w czerwcu 2025 roku ataki na główne irańskie obiekty nuklearne, Iran twierdzi, że nadal kontroluje około 460 kg uranu wzbogaconego do 60%.

Izrael i USA uznały więc, że nie należy czekać.

Wojna, rozpoczęta 28 lutego, powinna była uzyskać poparcie całego wolnego świata. Tak się nie stało.

W Stanach Zjednoczonych przez lata kolejni prezydenci — Bill Clinton, George W. Bush, Barack Obama i Joe Biden — oraz liczni politycy z obu partii twierdzili, że Iran nie może zdobyć broni nuklearnej, lecz nic w tym kierunku nie zrobili.

Co gorsza, administracje Obamy i Bidena, próbując przekupić Iran, de facto go finansowały i wzmacniały — wraz z klauzulami “wygaśnięcia” JCPOA. Anulowanie porozumienia przez Trumpa było uniknięciem poważnego zagrożenia.

Podobna polityka zawiodła wcześniej wobec Korei Północnej.

Jeszcze niedawno administracja Bidena ostrzegała przed zagrożeniem ze strony Iranu. Dziś jednak lider mniejszości w Senacie Chuck Schumer twierdzi, że atak był “wojną z wyboru, nie konieczności”.

Nie było sensu pozwalać na powtórkę scenariusza Korei Północnej.

Reakcje większości przywódców Europy Zachodniej były — mówiąc językiem dyplomacji — “rozczarowujące”: lekceważące i tchórzliwe.

Macron uznał operacje wojskowe za “niebezpieczne dla wszystkich”. Starmer opowiedział się za “rozwiązaniem pokojowym”. Merz podkreślił, że Niemcy “nie są stroną wojny”.

Gdy Trump wezwał do obrony cieśniny Ormuz, wszyscy odmówili — mimo że są od niej bardziej zależni niż USA.

Niektóre kraje później deklarowały “gotowość”, ale pod warunkami czyniącymi pomoc bezwartościową.

Francja zamknęła swoją przestrzeń powietrzną dla USA i Izraela. Hiszpania odmówiła dostępu do baz NATO. Włochy nie udostępniły bazy w Sigonelli. Austria powołała się na neutralność.

Wielka Brytania początkowo odmówiła dostępu do Diego Garcia, a później zgodziła się tylko na “misje obronne”.

W efekcie sojusznicy USA utrudniali ich działania wojskowe.

Trump rozważa obecnie relacje z NATO.

Macron próbował przekonywać Japonię i Koreę Południową do dystansowania się od USA.

2 kwietnia Francja, wraz z Rosją i Chinami, zawetowała rezolucję ONZ potępiającą Iran.

Przez dekady Europa Zachodnia korzystała z amerykańskiej ochrony, inwestując zamiast tego w rozbudowane państwa opiekuńcze i politykę ustępstw.

Po upadku ZSRR tendencja ta się pogłębiła.

Jednocześnie imigracja oraz kalkulacje wyborcze przyczyniły się do wzrostu wrogości wobec Żydów.

Po atakach Hamasu 7 października 2023 roku wielu przywódców szybko zaczęło oskarżać Izrael o “okrucieństwo”, a nawet “ludobójstwo”.

Większość z nich nigdy nie potępiła zbrodni Iranu.

9 stycznia 2026 roku ograniczyli się do wyrażenia “głębokiego zaniepokojenia”.

Trump nazwał ich “tchórzami”.

Conrad Black pisał o “cywilizacyjnym instynkcie śmierci” Europy.

Strategia bezpieczeństwa USA z 2025 roku wspomina o ryzyku “cywilizacyjnego wymazania”.

Izrael pozostaje najpewniejszym sojusznikiem USA — podczas gdy przywódcy Europy Zachodniej, zdaniem autora, prowadzą region ku upadkowi.

Shabbat and 250 years of a nation of faith and liberty

Jonathan S. Tobin

Illustration of Shabbat candle holders, July 17, 2009. Photo by Yaakov Naumi/Flash90.

There are few things that better illustrate the hyper-partisanship currently prevailing in the American public square than the way many on the left are reacting to the planned celebrations of the 250th anniversary of the Declaration of Independence.

The fact that the person who will be presiding over the semiquincentennial festivities is President Donald Trump has cast a pall over everything being done to commemorate the birth of the American republic. Or at least it has for the many Americans who don’t merely oppose Trump, but regard him with such detestation to the point at which they are prepared to oppose just about anything he does or is associated with.

And that goes double for liberal Jews who are particularly annoyed that Trump has gone out of his way to include their community in the national shindig.

Shabbat 250

Rather than merely acknowledge the annual recognition of May as Jewish Heritage Month—along with the countless other such months highlighting a myriad of groups, faiths, ethnicities and special interests—the president added on something else. He called on “Americans to celebrate their faith and freedom throughout this year, during this month, and especially on Shabbat to celebrate our 250th year.”

That announcement gave birth to “Shabbat 250”—to be held on the second Sabbath of May from sundown on the evening of Friday, May 15 until sundown on Saturday, May 16, during which Jews and non-Jews can not only take their weekly break from everyday life, but also contemplate the blessings of American liberty.

But, rather than embracing this unprecedented recognition of the cornerstone of Jewish faith and its incorporation into the fabric of the national celebration, some Jews are, predictably, deeply troubled by it.

The left-wing Jewish Council on Public Affairs, the network of Jewish community relations councils that was once associated with federations but now is an independent partisan outfit, was outraged. Amy Spitalnick, its CEO, sputtered her indignation about the alleged violation of the separation of church and state. The Forward’s coverage of the event focused primarily on the fact that “Shabbat 250” preceded by a day “Rededicate 250,” a May 17 event that will celebrate the country’s history of faith and its importance in the founding. The very notion of acknowledging the Christian faith of the founders and the role it played in establishing the nation and its traditions of liberty is odious to those who are as disturbed by the presence of believers in the public square as they are by Trump.

Indeed, as EJewish Philanthropy reported, while many Jewish groups were scrambling to put together programming for the national Shabbat, particularly in the Orthodox community, others were distinctly nonplussed. Some, including rabbis, expressed concerns that the president’s honoring the Jewish day of rest in this manner would somehow erode religious freedom.

That is counterintuitive, but it makes sense to political liberals who have long held that Jewish security lies in erasing expressions of faith from the American public square. Indeed, many Jews seem to believe that if religion is treated as central to our national culture and identity, the fact that the majority of Americans are Christian inevitably means that Jews will suffer discrimination or be deprived of their rights.

That stance made sense in the context of the European countries of origin for the Jewish immigrants who arrived in the United States in the late 19th and early 20th centuries. In such countries where religions were enmeshed in government and law, Jews were not merely persecuted; they were considered inherently alien.

Fear of religion

But when transplanted to America, those fears confused a rational concern about being treated as a minority whose tenuous security depended on toleration with the reality of life in the United States. While the majority culture here was undoubtedly Christian, with no sect or denomination having the privileged position as the established religion, a tradition of equality for all faiths was the rule rather than the exception.

And though antisemitism was far from unknown throughout American history, it was not a matter of law or state policy, and the few exceptions to that rule (such as Gen. Ulysses S. Grant’s infamous 1862 Order No. 11expelling Jews from Tennessee, Mississippi and Kentucky) were quickly rescinded as illegal and unconstitutional.

Nevertheless, in the 20th century, liberal Jews were in the forefront of an effort to raise the “wall of separation” so high as to essentially relegate religion to a subordinate status within the nation’s civic culture. But while the most significant of these efforts, such as the banning of prayer from schools, eliminated situations in which religious minorities were made to feel uncomfortable, the notion that such measures made Jews safer was highly dubious, at best.

What it led to was the expectation—primarily among mostly secular Jews—that they ought never to be confronted with the faith of the majority, even in the most friendly and unthreatening circumstances.But there were two problems with this mindset that promoted a wall of separation so high as to marginalize or ostracize faith.

One was that it was naturally resented by the majority of Americans, who saw nothing wrong, let alone an expression of hostility to minorities, in the country acknowledging their faith. The other was that such notions of a purely secular republic—in thought as well as deed—was as ahistorical as it was inimical to Jewish safety.

A tradition of faith

The founders of the American republic were at pains not to repeat the religious wars that had characterized so much of the history of modern Europe—including in England to which most of them looked for inspiration and tradition—and thus made sure not to establish any of the Christian sects to which they belonged as the official religion of the new nation. But they were far from hostile to faith.

To the contrary, the nation’s founding document, the Declaration of Independence, looks directly to faith as the wellspring of American liberty. Thomas Jefferson’s text speaks of a new nation rooted in “The Laws of Nature” and “Nature’s God.” Above all, it says that the rights of citizens are not the gift of any monarch or government, but rather derive from God. Americans are, it said, “endowed by their Creator with certain unalienable rights.”

And while the Constitution didn’t mention God or faith, the First Amendment that was added to it, ensured that “Congress shall make no law respecting the establishment of religion or prohibiting the free exercise thereof.”

As John Adams —who was not only a driving force behind the Declaration, but became the nation’s first vice president and second president —made it clear, the edifice the founders had created was not only not inimical to faith; it depended on it. He wrote in 1798, “Our Constitution was made only for a moral and religious people. It is wholly inadequate to the government of any other.”

Yet this strong strain of reliance on faith is resisted in some quarters by those, including many Jews, who see any acknowledgement of these obvious truths to be a cause for alarm.

Washington prayed

Indeed, something as innocuous as the notion that President George Washington prayed, is still controversial.

Just this week, The New York Times took time out from its antisemitic campaign against Israel to take a shot at one element of the America 250 celebrations by claiming that the ubiquity of the 1976 painting of Arnold Friberg, “Prayer at Valley Forge,” is an ominous sign of the rise of “Christian nationalism.”

The painting is based on something in the popular Washington hagiography by Parson Mason Locke Weems, who helped popularize an array of myths about the first president, including the apocryphal story about his chopping down a cherry tree as a boy. It may be that there is no documentation for a specific incident in which the commander of the Continental Army dropped to his knees in the snow at Valley Forge during the darkest days of the American Revolution as the painting depicts. But by the same token, it is utterly implausible to assert that the general never prayed while trying to keep his army of starving and shivering patriots together in the winter of 1777-78. He was, after all, a religious person and an active member of the Anglican Church, rather than an irreligious Deist as some claim.

Yet those who are determined to preserve a dubious freedom from religion rather than the freedom of religion that the founders deeply believed in, are offended by the use of the painting in the government’s America 250 celebrations.

Trump’s special attention to Jewish heritage can also trace its origins back to Washington’s 1790 letter to the Hebrew Congregation of Newport, Rhode Island. In it he promised the small community of Jews then living in the United States that the American republic “gives to bigotry no sanction, to persecution no assistance,” and expressed the hope: “May the children of the stock of Abraham who dwell in this land continue to merit and enjoy the good will of the other inhabitants—while every one shall sit in safety under his own vine and fig tree and there shall be none to make him afraid.”

That Trump should honor Shabbat in this manner is also not merely in keeping with American traditions, but an important contribution to the fight against the surge of antisemitism that has made itself felt since the Hamas-led Palestinian-Arab terror attacks on Israel on Oct. 7, 2023.

Partisanship or Jewish security

Trump’s efforts to fight Jew-hatred on college campuses and threats to defund elite universities that tolerate and encourage the targeting of Jews were vital to Jewish security. But they were met with opposition from some of the same liberals who are angry about his honoring Sabbath observance. They are so immersed in partisan hatred for him that they’d rather preserve the reign of woke diversity, equity and inclusion (DEI) on campuses that grants a permission slip to antisemitism than give him credit for seeking to end it.

That is a reminder that the absence of faith in the public square is a far greater problem for Jews in 21^st-century America than any lowering of the metaphorical wall of separation. It is the aggressive secularism and hostility to faith of leftists whose toxic ideologies are the engine of contemporary antisemitism that threatens Jews today far more than an acknowledgment that Christianity is an important element of the American political tradition. While the neo-Marxist left that encourages mobs to chant for Jewish genocide (“From the river to the sea”) and terrorism against Jews everywhere (“Globalize the intifada”), it is evangelical Christians who are the greatest defenders of Israel and Jewish rights.

A riposte to the Jew-haters

It is true that there is a growing hostility to Jews, Judaism and Israel among a minority on the American right, and given expression by antisemitic podcasters like Tucker Carlson, Candace Owens and the neo-Nazi groyper Nick Fuentes. They might well be termed “Christian nationalists” who are determined to discriminate against Jews. But what better riposte to their hateful messages could there be than Trump’s embrace of Shabbat as part of “America 250?”

It is not just that his daughter, Ivanka, son-in-law, Jared Kushner, and their children are Jewish. By including Jews and Shabbat in the celebration, Trump is, as he has done throughout his two terms in the White House, making it clear that Jews are not isolated or alone in this difficult time.

By acknowledging that “the contributions of Jewish Americans have shaped our past, have strengthened our communities and will continue to inspire American greatness for generations to come,” Trump is doing more to fight antisemitism than any effort to erase Christianity from national forums.

Jews need not be frightened by honoring America’s religious heritage. To the contrary, by shining a spotlight on Shabbat, Trump is honoring the growing interest in the day of rest among Christians as well as Jews. Even as Carlson, Owens and Fuentes, abetted by Megyn Kelly, stoke the fires of hatred against Jews, others, such as the late Charlie Kirk, espoused an affinity for Judaism and for Shabbat observance —the subject of his last book, Stop, in the Name of God: Why Honoring the Sabbath Will Transform Your Life, which was published posthumously. Observant Jews have long understood that, as the writer Ahad Ha’am (Asher Ginzburg) wrote, “More than the Jews have kept the Sabbath, the Sabbath has kept the Jews.” Many Christians are now realizing that it can help them, too, and that is something that Jews of all denominations and beliefs should welcome.

Trump’s narcissism and love of grandiose gestures make it hard for his political opponents to make their peace with the fact that the Declaration’s anniversary will be celebrated on his watch. But instead of opposing “Shabbat 250,” the Jewish community should recognize and be grateful for this timely rebuke of the antisemitism growing on the left and on the far-right.

Just as faith has always been an important element of the American experiment, the same is true of the Jewish contribution to the nation. Some would prefer to ignore or deprecate the flag-waving patriotism of the republic’s 250th birthday party out of spite against Trump or devotion to an ahistorical and destructive secularism as well as separationism. But anyone who cares about America’s civil religion of liberty should join with Trump in celebrating Shabbat and honoring the role of faith in preserving a republic dedicated to freedom.

Jonathan S. Tobin is editor-in-chief of the Jewish News Syndicate, a senior contributor for The Federalist, a columnist for Newsweek and a contributor to many other publications. He covers the American political scene, foreign policy, the U.S.-Israel relationship, Middle East diplomacy, the Jewish world and the arts. He hosts the JNS “Think Twice” podcast, both the weekly video program and the “Jonathan Tobin Daily” program, which are available on all major audio platforms and YouTube. Previously, he was executive editor, then senior online editor and chief political blogger, for Commentary magazine. Before that, he was editor-in-chief of The Jewish Exponent in Philadelphia and editor of the Connecticut Jewish Ledger. He has won more than 60 awards for commentary, art criticism and other writing. He appears regularly on television, commenting on politics and foreign policy. Born in New York City, he studied history at Columbia University.